นักเศรษฐศาสตร์ มธ. วิเคราะห์วิกฤตพลังงาน ชี้ราคาน้ำมันโลกจ่อพุ่ง 140 ดอลลาร์ แนะรัฐปรับกลยุทธ์ "อุดหนุนแบบมุ่งเป้า" ลดภาระกองทุนน้ำมัน

    รศ. ดร.ภูรี สิรสุนทร อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วิเคราะห์สถานการณ์พลังงานโลกและแนวทางการรับมือของประเทศไทย ท่ามกลางความผันผวนจากปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลาง โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้

1. คาดการณ์ราคาน้ำมันดิบโลก 

     แม้กองทัพอิหร่านจะระบุว่าราคาน้ำมันอาจพุ่งถึง 200 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล แต่ รศ. ดร.ภูรี มองว่ามีความเป็นไปได้ที่จะไปหยุดอยู่ที่ 140 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เนื่องจากกลไกตลาดโลกและการแทรกแซงจากองค์กรพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ที่มีมติปล่อยน้ำมันสำรองฉุกเฉิน 400 ล้านบาร์เรล เพื่อรักษาสมดุลราคา
 

2. สถานการณ์ความมั่นคงทางพลังงานของไทย

     ประเทศไทยนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางสูงถึง 51% แม้จะมีความเสี่ยงจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ แต่เชื่อว่าจะ ไม่เกิดการขาดแคลน เนื่องจากยังมีแหล่งผลิตอื่นและเส้นทางสำรอง (เช่น แหลมกู๊ดโฮป) แต่ต้นทุนค่าขนส่งจะสูงขึ้น ปัจจุบันไทยมีน้ำมันสำรองใช้ได้ประมาณ 95 วัน แบ่งเป็น :

• น้ำมันในประเทศพร้อมใช้ : 39 วัน
• อยู่ระหว่างขนส่ง : 26 วัน
• ยืนยันการจัดหาทั่วโลก : 30 วัน

3. ข้อเสนอแนะ 4 แนวทาง ปฏิรูปโครงสร้างพลังงานไทย

    รศ. ดร.ภูรี ระบุว่ามาตรการประหยัดพลังงาน (WFH) และการใช้กองทุนน้ำมันอุดหนุนของรัฐบาลมาถูกทางแต่ยังไม่สุดทาง จึงเสนอแนะเพิ่มเติมดังนี้ :

• ปรับโครงสร้างราคา : ให้ราคาสะท้อนต้นทุนจริงเพื่อลดการบิดเบือนกลไกตลาด
• ปรับลดภาษีสรรพสามิต : ในช่วงวิกฤตควรลดภาษีเพื่อแบ่งเบาภาระกองทุนน้ำมัน (ปัจจุบันดีเซลถูกเก็บภาษี 7.8 บาท/ลิตร ขณะที่กองทุนต้องอุดหนุนคืนถึง 16.97 บาท/ลิตร)
• การอุดหนุนแบบมุ่งเป้า (Target Subsidy) : แทนการอุดหนุนถ้วนหน้าแบบอัตราเดียว รัฐควรใช้ฐานข้อมูลครัวเรือนเพื่อช่วยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้น้อยที่เดือดร้อนจริง เพื่อลดภาระงบประมาณและสร้างความเป็นธรรม
• ผลักดันพลังงานทางเลือก : เร่งใช้เชื้อเพลิงยั่งยืน เช่น SAF ในอุตสาหกรรมการบิน เพื่อลดการนำเข้า
  

4. ข้อควรระวัง: ภาระทางการคลังและภาษีลาภลอย (Windfall Tax)

"รัฐบาลต้องเร่งปรับมาตรการให้ตรงจุด ก่อนที่ภาระทางการคลังจะสะสมจนเกินเยียวยา และส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจในระยะยาว" รศ. ดร.ภูรี กล่าวทิ้งท้าย

ที่มาของข้อมูล : วิกฤตน้ำมัน น้ำมันจะแพงขึ้น รัฐอุ้มราคาไม่เกิดประโยชน์เท่าที่ควร นักวิชาการ ‘แนะ 4 มาตรการแก้ตรงจุด